Antibacteriële fotodynamische therapie (aPDT) is zo’n effectieve methode om biofilmbacteriën aan te pakken dat de vitaliteit van zelfs twee weken oude Streptococcus mutans-biofilm volledig verloren gaat. Ook tegen anaerobe bacteriën is de werking uitstekend. Het mechanisme berust op lichtactivering van een kleurstof die als fotosensitizer fungeert. Tot nu toe werd deze methode alleen in klinieken gebruikt, omdat de benodigde fotoactiveringsapparatuur alleen in laservorm beschikbaar was. Recente vooruitgang in ledtechnologie heeft het mogelijk gemaakt om aPDT in continu gebruik en thuisomgeving in te zetten.
Onderzoekers bestudeerden het effect van continue fotodynamische therapie op tandplakvorming en vroege gingivitis. In een prospectieve opzet gebruikten 15 gezonde vrijwilligers vier dagen lang aPDT, zonder mechanische mondhygiëne. De bestudeerde tanden waren de premolaren van de bovenkaak, en de behandeling was gerandomiseerd naar één zijde. Het aanhechtingsweefsel van de tanden van de deelnemers was gezond. De hoeveelheid tandplak werd gemeten via plaquekleuring, en de antibacteriële werking op de bacteriële flora van de tandplak werd gemeten via sequencing van 16S-ribosomaal RNA. Progressieve gingivitis werd beoordeeld via aMMP-8-metingen uit het sulcusvocht.
De werkzame stof in de mondspoeling, indocyaninegroen, hechtte zich effectief aan de tandplak. Aan het einde van de studie was er aan de behandelde zijde significant minder tandplak. De aMMP-8-waarden lagen aan het einde van de studie lager in de pockets rond de premolaren van de behandelde zijde. Aan de behandelde zijde werd een relatieve afname gezien bij suiker-fermenterende streptokokkensoorten en enkele bacteriesoorten die met parodontitis worden geassocieerd (Acinetobacteria, Capnocytophaga en Rothia). Het relatieve aantal bacteriesoorten dat met de bacteriële flora van een gezonde mond wordt geassocieerd, zoals Neisseria- en Haemophilus-soorten, nam toe. De α-diversiteit van de microbiële flora van de tandplak bleef onveranderd. Er werden geen bijwerkingen waargenomen.
De studie suggereert dat voortgezet gebruik van antibacteriële fotodynamische therapie de tandplakvorming vertraagt en de ontwikkeling van vroege, door tandplak veroorzaakte gingivitis vermindert. In een gezonde mond zonder parodontale ziekte daalt het relatieve aantal cariogene bacteriën in tandplak. Lagere aMMP-8-waarden in het sulcusvocht wijzen erop dat de behandeling de bacteriële belasting in het tandvlees vermindert. Het voordeel van de behandeling is dat de werkzame stof zich specifiek aan tandplak hecht en zo een gerichte antibacteriële werking biedt.
PMID: 34063662; PMCID: PMC8147628
