Koite Health Oy is een Fins healthtech-bedrijf dat lichtgeactiveerde antibacteriële oplossingen ontwikkelt voor het aanpakken en helpen voorkomen van mondaandoeningen. De Lumoral-methode voor tandreiniging kan thuis worden gebruikt door kinderen en volwassenen om cariës en tandvleesziekten te helpen voorkomen en zelfs ernstige gevallen van tandvleesziekte, waaronder parodontitis, aan te pakken.
Mikko Kylmänen, Clinical Research Project Manager bij Koite Health, legt uit waarom hoogwaardig klinisch onderzoek cruciaal is en welke fasen zijn doorlopen voordat de innovatieve Lumoral-methode voor mondzorg thuis voor consumenten beschikbaar kwam.
Waarom is klinisch onderzoek nodig?
Klinisch onderzoek is nodig om te waarborgen dat medische hulpmiddelen op de markt veilig in gebruik zijn, passen bij hun beoogde doel en voldoen aan vereiste kenmerken en prestatienormen. Wanneer klinische studies volgens hoge standaarden en op basis van wetenschappelijke beoordeling worden uitgevoerd, kunnen gebruikers én zorgprofessionals vertrouwen op de kwaliteit en werking van het medisch hulpmiddel.
De ontwikkeling van medische technologie leunt op multidisciplinair onderzoek, dat ook na marktintroductie actief doorgaat. Het effect van regelmatig gebruik van Lumoral is — en blijft — onderwerp van meerdere klinische studies, bijvoorbeeld bij de aanpak van implantaatgerelateerde infecties. De resultaten zijn veelbelovend: de hoeveelheid tandplak en tandvleesbloeding rond ontstoken tandvleesweefsel bij patiënten namen significant af ten opzichte van de beginsituatie. Meer onderzoek wordt later in 2023 verwacht.
In december 2022 publiceerde Koite Health de tussenrapportage van een grote parodontale studie in een internationaal tandheelkundig vakblad.
– De bevindingen waren zo belangrijk dat we ze zo snel mogelijk onder de aandacht wilden brengen van de vakwereld, wetenschap en Lumoral-gebruikers. Tegelijkertijd gaven deze resultaten ons meer informatie over de werking en veiligheid van het apparaat. Die nieuwe inzichten kunnen ook gebruikt worden bij het opzetten van nieuwe studies, aldus Kylmänen.
Standaarden vormen de basis van klinisch onderzoek
Volgens Kylmänen zijn internationale standaarden de hoeksteen van de klinische studieopzetten voor Lumoral. Denk aan ISO 14155 GCP (Klinische studies met medische hulpmiddelen – Good Clinical Practice) en de Europese Verordening medische hulpmiddelen EU 2017/745 (MDR).
Een klinische studie naar Lumoral moet heldere doelen hebben: ofwel bevestigen dat de effecten van de behandeling in lijn zijn met de reeds goedgekeurde markttoelating, ofwel nieuwe toepassingen van Lumoral onderzoeken. Strikte naleving van de regelgeving zorgt ervoor dat de veiligheid van deelnemers niet in het geding komt.
– In de regel zijn onze studies gerandomiseerde gecontroleerde studies tussen twee groepen: de Lumoral-groep en de controlegroep. Deelnemers in beide groepen ondergaan exact dezelfde klinische metingen en krijgen exact dezelfde zelfzorginstructies. Het enige verschil is dat de ene groep Lumoral gebruikt en de andere niet.
Randomisering betekent dat de studiegroep van een deelnemer willekeurig wordt bepaald en dat noch de deelnemer, noch de onderzoeker aan het begin weet in welke groep de deelnemer zit.
Het bedrijf krijgt soms de vraag waarom het geen placebogecontroleerde studies doet. Volgens Kylmänen is het internationaal heel gangbaar dat bij apparaatstudies de ene groep het apparaat gebruikt en de andere niet. Placebogecontroleerde studies passen beter bij geneesmiddelenonderzoek.
Studie-ideeën ontstaan samen
De beste studie-ideeën ontstaan vaak in open gesprek met professionals zoals tandartsen, mondhygiënisten of onderzoekers. Die gesprekken leiden geleidelijk tot een onderzoeksopzet, die door onderzoekers samen met betrokken professionals verder wordt verfijnd.
Volgens Kylmänen is vroegtijdige betrokkenheid van professionals cruciaal, omdat zij de behoeften binnen hun eigen specialisme het beste kennen.
– We proberen altijd rekening te houden met de typische behandelfrequentie van de betreffende aandoening in de kliniek. Zo planen we met zo min mogelijk extra belasting voor deelnemers.
Zorgvuldige voorbereiding nodig voor toestemming tot studies
Alle studieplannen voor Lumoral-studies — inclusief materialen voor deelnemers en documentatie rondom privacy — worden ter beoordeling voorgelegd aan een medisch-ethische commissie. In de regel wordt de commissie gekozen op basis van de plek waar de studie plaatsvindt. Onderwerpen zoals dataprivacy worden in deze fase ook zorgvuldig meegenomen.
Wanneer de commissie een positief advies afgeeft, is het aan de Finse Medicines Agency (Fimea) — of de gelijkwaardige autoriteit in andere landen — om goedkeuring te geven voor het starten van de klinische studie. Fimea houdt in Finland onder de MDR-verordening toezicht op medische hulpmiddelen. Ook klinische studies met apparaten vallen onder dat toezicht.
– Als Fimea wijzigingen in het studieplan vraagt, moeten die opnieuw aan de ethische commissie worden voorgelegd, hetzij als nieuwe aanvraag, hetzij als kennisgeving. Het aanvraagproces voor regulatoire goedkeuringen in Finland duurt al snel minstens drie maanden. Meestal langer. Daarna zijn nog goedkeuringen nodig van de klinieken waar het onderzoek wordt uitgevoerd.
Contracten op maat per onderzoek
Met onderzoekers en klinieken worden verschillende contracten gesloten, afhankelijk van de behoefte en lokale praktijk. Vaak vereist een lokale onderzoekstoestemming ook dat er een onderzoekscontract wordt opgesteld.
– We dragen ook de kosten van de gesponsorde studies; die zijn in de contracten vastgelegd. Daarnaast hebben we contracten met zogenaamde CRO’s (contract research organizations), bij wie we monitoringdiensten voor onderzoek inkopen, zegt Kylmänen.
Goede klinische praktijk als leidraad
Een van de belangrijkste principes van klinisch onderzoek is dat er geen meting of procedure mag worden uitgevoerd zonder schriftelijke toestemming van de patiënt.
Volgens Kylmänen omvat goede klinische praktijk bij Lumoral-studies ook training en bevoegdheidsborging van het onderzoeksteam, en continue ondersteuning van onderzoekers tijdens de hele studie. De MDR-verordening vereist bovendien nauwgezette monitoring van de voordelen en mogelijke nadelen van het apparaat.
– Dat is uiteraard ook in ons belang als ontwikkelaar van het apparaat, benadrukt Kylmänen.
Kwaliteitscontrole is een belangrijk onderdeel
Voor elke studie wordt een individueel kwaliteits- of monitoringplan opgesteld. Dat omvat onder meer het proces van toestemmingsverzameling, het registreren en rapporteren van bijwerkingen en de beoordeling van studiedata vóór de analyse.
Monitoring is volgens Kylmänen een van de belangrijkste stappen voor de veiligheid en wetenschappelijke geloofwaardigheid van een klinische studie.
Klinisch onderzoek is als een marathon
Kylmänen wijst erop dat wetenschap complex is. Zelfs als “je eigen ding” voor jou helder is, moet je het vaak tot in detail uitleggen aan andere wetenschappers — zelfs aan medewetenschappers.
– Zelfs de grondigste uitleg garandeert niet dat iedereen je meteen gelooft. Onderzoeksresultaten komen langzaam. Als een studie vandaag start, kan het twee jaar of langer duren voor publicatie. Ik zie een klinische studie inmiddels niet meer als één marathon, maar als een reeks marathons. Alsof je steeds in iets ander terrein loopt. En zelfs als je één doel bereikt, liggen er nog meerdere tochten voor je — en nieuwe die eraan komen.
– Ik wil er wel bij zeggen: de lancering van Lumoral op de markt was geen toeval. Het idee om een antibacteriële Lumoral-methode voor tandreiniging te ontwikkelen was vanaf het begin gebaseerd op wetenschappelijk bewijs. Van initieel concept tot lancering van het huidige product duurde drie jaar. Het eindproduct is uniek in zijn soort en brengt behandeling op kliniekniveau naar een relatief drempelloze thuisbehandeling. Zonder in te leveren op kwaliteit.
